2 March, 2026

Убиен поранешниот ирански претседател

Поранешниот ирански претседател Махмуд Ахмадинеџад, кој ја водеше земјата од 2005 до 2013 година, е убиен во израелски воздушни напади.

Ахмадинеџад во текот на својата политичка кариера беше познат како радикален конзервативец и отворен застапник на антизападна политика. Неговиот претседателски мандат го одбележаа чести изјави во кои изразуваше екстремна омраза кон Израел.

Неочекувана поддршка за Украина

Сепак, Ахмадинеџад го привлече вниманието на светската јавност и со потег што никој не го очекуваше – по почетокот на руската инвазија, јавно ја поддржа Украина и ја осуди агресијата.

„Голем народе на Украина, претседателе Зеленски. Вашиот благороден и речиси незапаметен отпор ги разоткри сатанските планови на непријателите на човештвото. Знајте дека големата нација на Иран стои покрај вас и се восхитува на вашата херојска истрајност“, напиша Ахмадинеџад во март 2022 година.

Кој беше Ахмадинеџад?

Махмуд Ахмадинеџад, шестиот претседател на Исламската Република Иран, ја извршуваше функцијата од 6 август 2005 година. Со неговото доаѓање на власт беше прекината 24-годишната традиција според која на чело на државата биле исклучиво свештени лица. Пред да стане претседател, Ахмадинеџад беше градоначалник на Техеран и гувернер на покраината Ардебил. И покрај тоа што беше претседател, согласно иранскиот устав, најмоќната личност во државата остана врховниот водач, ајатолахот Али Хамнеи.

За време на својот мандат, Ахмадинеџад ги зајакнуваше врските со Русија, Венецуела, Сирија и земјите од Персискиот Залив, додека истовремено беше мета на критики од Соединетите Американски Држави и Израел.

Во центарот на меѓународните тензии беше иранската нуклеарна програма, која Ахмадинеџад ја опишуваше како мирољубива и неопходна за задоволување на растечките енергетски потреби на земјата. Поради тоа, Иран одбиваше да го запре збогатувањето на ураниум и покрај резолуциите на Обединетите нации кои го бараа тоа. Тој тврдеше дека западните санкции наметнати врз Иран се нелегални и нагласуваше дека земјата ќе продолжи да се придржува кон правилата на Меѓународната агенција за атомска енергија (IAEA).

Ахмадинеџад повикуваше на распуштање на државата Израел, за која изјави дека ѝ е местото во Европа, и се залагаше за одржување слободни избори на Блискиот Исток. Силно ги поддржуваше правата на Палестинците, истакнувајќи дека тие треба демократски да одлучат за својата судбина.