14 February, 2026

Работев за „Волт“, доживеав пад на глава – првото прашање беше: Во каква состојба е храната?

Работата преку апликации за достава сè почесто се претставува како флексибилна можност за брза заработка, но зад таа слика често се крие сурова реалност без работнички права и безбедност. Во продолжение следува лична приказна на поранешен доставувач, кој за само 30 дена работа со велосипед се соочил со експлоатација, повреда и целосен изостанок на одговорност од компанијата.

На 29 јануари 2022 година, поради тешка финансиска состојба, започнав да работам како доставувач за Wolt, користејќи велосипед. Ден претходно бев во Лука Дунав, каде што заедно со уште дваесетина подеднакво збунети нови колеги ја подигнавме опремата на компанијата. Ни беше наплатена, а ја земавме од напуштена сала за мраз – првиот сигнал дека нешто не е како што треба.

Не знаев од каде да почнам. Завршив пред влезот на Градското собрание на Белград, на улицата 27 Март, место каде што се чувствував безбедно бидејќи таму сум бил безброј пати. Длабоко воздивнав, ја вклучив апликацијата и заѕвони. Првата нарачка беше од ресторан веднаш преку улица, а доставата не беше далеку. По успешно завршената тура, на сметката ми легнаа 180 динари. Си помислив: „Па, ова и не е толку лошо.“

Но, тоа чувство траеше кратко.

Со текот на деновите сфатив дека реалноста е сосема поинаква. Како и други платформи за достава, Wolt функционира преку систем каде работниците формално не се вработени, туку се третираат како „партнери“, без вистинска заштита и права. Алгоритмот секогаш прикажуваше нереални услови – кратки релации, лесни испораки – додека во пракса доставувачите меѓусебно се туркаат во борба за ситна заработка, додека компанијата профитира.

Мојата „кариера“ како доставувач заврши 30 дена подоцна, со пад од велосипед кај Гробиштата на ослободителите на Белград, на улицата Прерадовиќева во Палилула. Како и секогаш кога возам велосипед, носев кацига, па иако паднав директно на глава, останав свесен. Ја повикав брзата помош, но таа одби да дојде.

Се јавив и во сервисниот центар на Wolt за да пријавам дека сум повреден и дека нема да ја доставам храната. Првото прашање што го добив не беше дали сум добро, туку: „Во каква состојба е храната?“ Во тој момент сфатив дека за системот јас не сум човек, туку производ – заменлив дел од алгоритамот.

Со такси стигнав до Ургентниот центар, каде лекарите утврдија дека, освен повреда на главата и помала расекотина, немам сериозни последици – благодарение на кацигата. Од Wolt не добив никаква отштета. Компанијата се прогласи за ненадлежна, бидејќи формално не ми била работодавач, туку „посредник“ во синџир на нерегулирани и нелегални работни односи.

Четири години подоцна, кога ќе се навратам на ова искуство, не жалам. Тие 30 дена експлоатација ме научија повеќе за реалниот живот отколку многу години пред тоа. Секоја ваква животна лекција, колку и да е тешка, придонесе да бидам човекот што сум денес.